Sahada sınanmış, akademik temelli bir yaklaşım
Davranış bilimleri, sosyal psikoloji ve güvenlik bilimi literatürünü sahada sınanmış bir yönteme dönüştürüyoruz.
Tekademi'nin metodolojik zemini, kurucusu Timur Köseoğlu'nun davranış bilimleri alanındaki akademik çalışmaları ve Türkiye sanayisinde uzun yıllara dayanan saha uygulamalarından gelişmiştir — liderlik tarzlarının fabrikada çalışan davranışlarına etkisini inceleyen bir yüksek lisans çalışmasıyla başlayan bu zemin, sosyal psikoloji alanındaki doktora çalışmasıyla genişlemektedir.
Bu metodolojik zemin davranış bilimleri ve sosyal psikoloji ekseninde gelişmiş; güvenlik bilimi, öğrenme bilimleri ve bilişsel psikoloji/dikkat araştırmalarından beslenmiştir. Bugün Tekademi'nin kurumsal metodolojisi olarak saha ekibimiz tarafından uygulanır.
Davranışı bireyin izole bir tercihi olarak değil, sosyal normlar, grup etkisi, liderlik, psikolojik güvenlik, örgütsel iklim, rol modelleme, sosyal öğrenme ve otorite ilişkileri içinde şekillenen bir çıktı olarak okuruz. Değerlendirme ve dönüşüm çalışmalarımızın merkezinde bu sosyal psikoloji perspektifi yer alır.
Tekademi'de psikolojik güvenlik soyut bir kavram değil, somut davranışlarla tanımlanır: bir çalışanın tehlikeyi dile getirebilmesi, üst yönetime itiraz edebilmesi, gerektiğinde işi durdurabilmesi, hata ve ramak kala olaylarını cezalandırılma korkusu duymadan bildirebilmesi, "bilmiyorum" diyebilmesi. Değerlendirmelerimizde bu davranışların kurumda ne ölçüde mümkün olduğuna bakarız.
Yaklaşımımızı besleyen güvenlik bilimi ve sosyal psikoloji literatürü
Seçilmiş Akademik Kaynaklar
- Zohar, D. (1980). Safety climate in industrial organizations: Theoretical and applied implications. Journal of Applied Psychology, 65(1), 96–102.
- Edmondson, A. (1999). Psychological safety and learning behavior in work teams. Administrative Science Quarterly, 44(2), 350–383.
- Reason, J. (1990). Human Error. Cambridge University Press.
- Bandura, A. (1986). Social Foundations of Thought and Action. Prentice-Hall.
- Vaughan, D. (1996). The Challenger Launch Decision. University of Chicago Press.
- Burke, M. J., Sarpy, S. A., Smith-Crowe, K., Chan-Serafin, S., Salvador, R. O., & Islam, G. (2006). Relative effectiveness of worker safety and health training methods. American Journal of Public Health, 96(2), 315–324.
- Christian, M. S., Bradley, J. C., Wallace, J. C., & Burke, M. J. (2009). Workplace safety: A meta-analysis of the roles of person and situation factors. Journal of Applied Psychology, 94(5), 1103–1127.
Sahada analitik modeller
Hiçbir veri kaynağını tek başına yeterli kabul etmeyiz. Anketler algıyı, saha gözlemleri davranışı, odak grupları ise bu davranış ve algıların arkasındaki deneyimleri anlamamıza yardımcı olur. Farklı veri kaynaklarını birlikte değerlendirmek, tek bir yöntemin sınırlılıklarını azaltarak daha bütünlüklü bir yorum yapmamızı sağlar.
- Kurumsal kademeye göre ayrıştırılmış odak grupları
- Saha gözlemi ve olay/ramak kala incelemesi
- Prosedür analizi
- Anketler ve istatistiksel güvenilirlik testleri
- Kademeler arası algı boşluğu matrisi
Farklı veri kaynaklarının her zaman aynı şeyi söylemesini beklemeyiz. Çalışanların anlattıkları, saha gözlemleri ve anket sonuçları arasındaki benzerlikler kadar farklılıklar da bizim için değerlidir. Çünkü çoğu zaman gelişim alanlarını görünür hale getiren, tam olarak bu farklılıklardır.